اثرات شفا بخش ماساژ بر سیستم های بدن در بیماران سرطانی از دیدگاه پزشکی
یادداشت خانم دکتر مریم میلانی فرد مدرس گروه بیهوشی ، دکترای تخصصی آناتومی وعلوم تشریح دانشگاه علوم پزشکی ایران و مدرس و پژوهشگر نمونه دانشگاهی و کشوری پیرامون اثرات ماساژ بر سیستم های بدن.

افراد درگیر انواع سرطان اغلب علاوه بر تحمل درمانهای سنگین و دردآور، با دردهای جسمی، استرسهای روحی و احساس خستگی مداوم دست و پنجه نرم میکنند. در این میان از دیدگاه پزشکی و بالینی یافتن راههایی برای ارتقای سطح کیفیت زندگی و تسکین این فشارها، میتواند گامی حیاتی در مسیر درمان و امید به آینده برای این بیماران باشد.
خلاصه اثرات ماساژ از دیدگاه پزشکی:
ماساژ برای بیماران سرطانی نه تنها به کاهش درد و استرس کمک میکند، بلکه فرصتی برای بازگشت به آرامش و تجربه لحظاتی بدون تنش را فراهم میسازد.
ماساژ با تاثیر بر سیستم عصبی باعث تحریک انواع گیرندههای حسی در پوست و ارسال سیگنالهای آرامبخش به مغز شده و تولید هورمونهایی مثل سروتونین و دوپامین را افزایش میدهد.
ماساژ درمانی میتواند سطح هورمون استرس (کورتیزول) را کاهش دهد و در نتیجه احساس اضطراب بیمار را کم کند.
حرکات آرام و نرم ماساژ، باعث کاهش ضربان قلب و تنفس شده و بدن را به حالت استراحت و آرامش میبرد.
بیماران سرطانی معمولاً با دردهای مزمن یا ناشی از درمانهایی مثل شیمیدرمانی و جراحی مواجه هستند. ماساژ درمانی میتواند به کاهش این دردها کمک کند و کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشد.
ماساژ با بهبود جریان خون و رساندن مواد مغذی به بافتها، موجب کاهش التهاب مزمن و تقویت سیستم ایمنی میشود و تحریک عضلات و بافتها در طول ماساژ، آزادسازی اندورفینها (مسکنهای طبیعی بدن) را افزایش میدهد که به کاهش احساس درد کمک میکند و گرفتگیها و اسپاسمهای عضلانی را کم کرده و فشار روی نقاط دردناک را کاهش میدهد و ماساژ لنفاوی در افرادی با تورم، احتباس مایعات و مشکلات سیستم لنفاوی بسیار کمک کننده است.
گرههای لنفاوی مانند فیلترهایی عمل میکنند که مواد زائد، سموم و عوامل بیماریزا را از بدن خارج میکنند. علاوه بر این، سیستم لنفاوی در جذب و انتقال چربیها از روده به جریان خون و در تنظیم تعادل مایعات بدن نقش اساسی دارد و در صورت اختلال در عملکرد آن، مشکلاتی مانند احتباس مایعات و تورم ممکن است رخ دهد. عملکرد صحیح این سیستم برای حفظ سلامت عمومی بدن بسیار حیاتی است، زیرا به پاکسازی و تقویت سیستم ایمنی کمک میکند.
مزایای ماساژ لنفاوی کاهش ورم و تجمع مایعات در بدن است. این ماساژ به ویژه برای افرادی که پس از جراحی، آسیب یا شرایطی مانند لنف ادم (Lymphedema) دچار ورم شدهاند، مفید است.
باید دقت شود در افراد سرطانی به خصوص به دلیل احتمال بالای پخش سرطان توسط سیستم لنفاوی در بدن فرد، ماساژ لنفاوی باید تنها با احتیاط و دستور پزشک انجام شود.
مشکلات خواب، یکی از عوارض شایع سرطان و درمانهای آن است. بیخوابی و خوابهای نا آرام میتواند انرژی و توان بیمار را تحلیل ببرد. ماساژ درمانی میتواند تأثیر چشمگیری بر بهبود خواب داشته باشد ماساژ باعث افزایش تولید ملاتونین، هورمونی که تنظیم چرخه خواب را برعهده دارد، شده و با کاهش افکار منفی و اضطراب شبانه و کاهش درد و تنشهای عضلانی موجب درمان برخی اختلالات خواب و حتی خواب بهتر میشود.
ماساژ میتواند تولید گلبولهای سفید را افزایش دهد که نقش کلیدی در مبارزه با عفونتها و ارتقای سیستم ایمنی دارند.
یکی از مهمترین نکات در ماساژ برای بیماران سرطانی، اجتناب از اعمال فشار بر نواحی حساس یا دارای تومور به منظور جلوگیری از تحریک ناحیه و جلوگیری از بروز عوارض ناخواسته می باشد هیچگاه نباید روی نواحی دارای تومور یا اطراف آن فشار وارد شود، زیرا ممکن است به بافت آسیبدیده آسیب بیشتری برساند و موجب پخش سرطان و متاستاز آن شود دقت شود نواحی تحت رادیوتراپی یا جراحی حساسیت بیشتری دارند.
احتیاطات:
پیش از شروع هرگونه ماساژ درمانی، مشورت با پزشک معالج بیمار ضروری است تا اطمینان حاصل شود که ماساژ برای وضعیت بیمار ایمن و مناسب است و برای بیمارانی که تحت درمانهای سنگین قرار دارند، باید از حرکات نرم و آرام استفاده شود و از ماساژ عمیق خودداری شود.



